W codziennym życiu spotykamy się z nimi na każdym kroku – drogami. Są one nieodłączną częścią naszej infrastruktury i umożliwiają swobodny przepływ ruchu, zarówno pojazdów, jak i ludzi. Niemniej jednak, czy zastanawialiście się kiedyś, co tak naprawdę oznacza słowo „droga”? W niniejszym artykule przyjrzymy się definicji dróg, rodzajom dróg w Polsce oraz podziałom, które je kształtują.
Spis treści
Czym jest droga?
Definicja słowa „droga” jest zaskakująco różnorodna, zależnie od kontekstu i celu, jaki ma dana definicja.
Najbardziej ogólną definicję podaje ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. o prawie o ruchu drogowym. Według jej zapisów, drogą należy rozumieć wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, wraz z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa. Droga jest przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. To szeroka definicja, która uwzględnia różnorodne aspekty użyteczności dróg w naszym życiu.
Bardziej techniczną definicję podaje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Według niej, drogą jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Ta definicja skupia się na aspektach technicznych dróg i ich roli jako infrastruktury publicznej.
Rodzaje dróg – klasyfikacja w Polsce
Podział dróg w Polsce ma na celu określenie ich funkcji oraz przynależności do różnych jednostek administracyjnych. Klasyfikacja dróg opiera się na różnych kryteriach:
Drogi Wewnętrzne
Drogami wewnętrznymi określamy drogi, które nie są zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych. Mogą to być drogi osiedlowe, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, czy place przed dworcami kolejowymi bądź autobusowymi. Zasady korzystania z dróg wewnętrznych ustala zarządca drogi lub właściciel terenu, na którym się znajdują. W sytuacji stref zamieszkania lub stref ruchu stosuje się przepisy ustawy o ruchu drogowym.
Drogi Publiczne
Drogami publicznymi nazywane są drogi zaliczone na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Każdy może korzystać z danej drogi zgodnie z jej przeznaczeniem oraz przepisami obowiązującymi w ruchu drogowym.
Klasy Dróg Publicznych
Klasyfikacja dróg określa pewien zbiór wymagań technicznych wynikających z ich funkcji. W Polsce wyróżnia się siedem klas dróg publicznych oznaczonych literowymi symbolami:
- A – Autostrady: Autostrady to główne trasy krajowe obsługujące ruch międzynarodowy i międzyregionalny. Są charakteryzowane przez ograniczony dostęp oraz dwie trwale oddzielone jezdnie.
- S – Drogi Ekspresowe: Drogi ekspresowe stanowią ważne trasy krajowe, z różnymi prędkościami projektowymi. Posiadają często węzły i skrzyżowania, a ich konstrukcja może być jedno- lub dwujezdniowa.
- GP – Główne Ruchu Przyspieszonego: Drogi główne ruchu przyspieszonego, znane jako drogi szybkiego ruchu, mają określone prędkości projektowe i funkcje.
- G – Główne: Drogi główne to główne trasy krajowe o niższych prędkościach projektowych w porównaniu z autostradami i drogami ekspresowymi. Stanowią ważne połączenia regionalne.
- Z – Zbiorcze: Drogi zbiorcze łączą mniejsze miejscowości i obszary wiejskie z głównymi drogami krajowymi.
- L – Lokalne: Drogi lokalne to te, które obsługują ruch na poziomie lokalnym, w miastach, miasteczkach, czy na obszarach wiejskich.
- D – Dojazdowe: Drogi dojazdowe prowadzą z dróg lokalnych na tereny oznaczone jako działki gruntowe lub obiekty przemysłowe, handlowe i usługowe.
Zarządzanie Drogi
Zarządzanie drogami odbywa się na poziomie krajowym, wojewódzkim, powiatowym i gminnym, z odpowiedzialnością przypisaną do konkretnych organów administracyjnych, takich jak Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, zarządy dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych.
Zrozumienie różnych rodzajów dróg oraz ich zarządzania jest kluczowym elementem dla skutecznego planowania infrastruktury i zapewnienia sprawnego ruchu drogowego. Ustawa o drogach publicznych stanowi fundamentalną podstawę dla regulowania kwestii związanych z infrastrukturą drogową w Polsce.
Obraz autorstwa evening_tao na Freepik